• DOLAR
    5,3590
    % 0,42
  • EURO
    6,0780
    % -0,12
  • ALTIN
    213,4855
    % -0,32
  • BIST
    90.528,64
    % -0,94

Yeni Hal Yasası Sıkıntıları da Beraberinde Getirecek

Sebze ve meyve ticaretine köklü dönüşümler getirecek Hâl Yasası için geri sayım devam ederken tasarının yasalaşması halinde piyasada büyük bir boşluk oluşacağını vurgulayan Yaş Sebze ve Meyve Hâli Başkanı Yıldız, “Hâl yasası çözüm getirmez. Aracılar olmazsa çok büyük bir boşluk olur. Şirketleşme olur. Bu şirketleşme de aracıların koyduğu fiyat farkının 2-3 katını koyarlar… Özele devrettiği zaman da iki gün araba gelir, üç gün gelmez boşluk oluşur. Bu sefer kara borsa daha fazla etkili olur.” dedi

Yeni Hal Yasası Sıkıntıları da Beraberinde Getirecek

Hükümet, yeni Hal Yasası’nı Meclis’e sunmaya hazırlanıyor. Ticaret Bakanlığı’nın görüş ve önerilere açtığı yasa taslağının Genel Kurul’da kabul edilmesi durumunda toptancı hallerinde komisyon esaslı faaliyetlerin önüne geçilecek. Ayrıca hal rüsumu kaldırılacak. Böylece sebze ve meyvelerin üzerindeki maliyetin azaltılması amaçlanıyor. Bizde bu taslağın yasalaşması halinde neler yaşanacağını Yaş Sebze ve Meyve Hali Başkanı Yasin Yıldız ile konuştuk. Yeni yasa tasarısının kabul edilmesi ve hayata geçirilmesi durumunda piyasada bir boşluk oluşacağını vurgulayan Yıldız sözlerini şu şekilde sürdürdü: “ Yeni hal yasasında aracıyı aradan çıkarınca bir şirketleşme olacak. En basiti biz manavız aracı aradan çıktı, ürün nasıl tahsis edilecek. Örneğin dışarıdan ejder meyvesi, avokado geliyor. Aracılar olmazsa en fazla Mersin’e gelecek bu ürünler. Mersinden buraya esnaf kendi nasıl getirecek. Köylü kendi ürününü satsın o zaman kışın Malatya sebze yiyemeyecek.  Domates yok, biber yok. Kışın olan seracılık yok Malatya’da. E nasıl olacak. Hal yasası biraz da tansiyonu düşürmek amaçlı konulan bir şey. Çünkü çözüm getirmez. Aracılar olmazsa çok büyük bir boşluk olur. Şirketleşme olur. Bu şirketleşme de aracıların koyduğu fiyat farkının 2-3 katını koyarlar. Devlet o aradaki boşluğu dolduracak şirket kurmaz. Çünkü devlet kendi fabrikalarını bile özelleştiriyor.   Büyük oluşumlar özelleştirilirken meyve sebze sektörüne devletin kendi el atacağını zannetmiyorum onu da özelle devrederler. Özele devrettiği zaman da iki gün araba gelir, üç gün gelmez çünkü boşluk oluşur. Bu sefer kara borsa daha fazla etkili olur. Ama bu şekilde Malatya hal binasında 52 tane komisyon dükkânı var ve herkes bir yerden bir şeyler getiriyor. Belli bir rant sağlanıyor, belli bir düzen belli bir sistem var. Hal bildirim sistemi var devlete her şekilde bildirim yapılıyor. 3-5 kişinin yaptığı yanlış bütün ülkeye mal edilmesi doğru değil. Bu sistemin randımanlı işleyeceğini zannetmiyorum.”

TASARININ BAZI MADDELERİ

Gıda güvenliğini ve fiyat istikrarını korumayı öngören taslakta yer alan bazı maddeler ise şöyle: Arz ve talep belirleyici olacak, Toptancı halleri bakanlığın izni ile kurulacak. Hallerin hizmet vereceği iller malların arz ve talep derinliğine göre belirlenecek. Bu konuda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB)görüşlerine başvurulacak. Hallerin kurulabileceği yerler, gıda güvenilirliği bakımından risk oluşturan tesis ve benzeri yerlere uzaklık ile ulaşım imkânları bakımından değerlendirilecek. -Toptancı hali yeri olarak belirlenmiş alanlardaki Hazine’ye ait taşınmazlar Ticaret Bakanlığı’na tahsis edilecek.  Bakanlıkça belirlenen yatırımcıya hasılat payı alınmaksızın 49 yıla kadar bedelsiz olarak bağımsız ve sürekli nitelikli doğrudan irtifak hakkı tesis edilecek.

-Hal yeri olarak belirlenmiş alanların çevresi alım satım faaliyetlerini engelleyecek şekilde iskâna açılamayacak. Şirketler kurup yönetecek -Haller anonim şirketler tarafından kurulup işletilecek. Şirketin kuruluşunda 5 milyon liranın altında olmamak üzere bakanlıkça tayin edilen tutarda ödenmiş sermayeye sahip olunması ile yönetmelikte gösterilen belgelerin ibraz edilmesi koşulları aranacak. -Üretim ve tüketim bölgesindeki hallerde laboratuvar, soğuk hava deposu, elektronik ticaret platformu, idare binası, bilgi işlem merkezi, atık işleme alanları, sosyal donatıların bulunması zorunlu kılınacak. -Toptan hallerinde sebze ve meyvenin yanı sıra et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, su ürünleri, arı ürünleri, kesme çiçek ticareti yapılabilecek. -Hal hakem heyetleri daha verimli çalışacak. Kontrol ve denetimler etkinleşecek.

Rahime Gül Erbaş (Özel Haber)

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

BİR DE BUNLARA BAKIN

Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur.
Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz.
Malatya Sonsöz Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2018 malatya haber