• DOLAR
    5,3262
    % -0,19
  • EURO
    6,0536
    % -0,63
  • ALTIN
    219,4635
    % -0,79
  • BIST
    98.454,88
    % 1,69

Tespih Alırken Dikkat “Özel Ürün” Adı Altında Dolandırılmayın!

Daha çok dini bir araç olarak ön plana çıkan tespihler süs, koleksiyon ve hobi aracı olarak da karşımıza çıkmakta… Kullanımı ne amaçla olursa olsun tespih alırken dikkat edilmesi gerekenler var. Tespih bakımı ve tespih üretimi yapan esnaf, “Tespih alırken dolandırılmayın, özel ürün diyorlar kandırıyorlar, kişi daha sonradan ya tesadüfü ya da bakımı yaptırmaya gelince anlıyor kandırıldığını. Bu yüzden tespih alırken işçiliğe, kullanılan maddeye,  tespih alınan yerin güvenli bir yer olup olmadığına baksınlar, gerekirse tespih ustalarına danışıp öyle alsınlar.” dedi

Tespih Alırken Dikkat “Özel Ürün” Adı Altında Dolandırılmayın!

Kimi heves ile tespih alır kullanır kimi koleksiyon yapar kimi dini ibadetini yerine getirmeye çalışır kimi de alışkanlık yapmıştır elinde sürekli bundurur. Kullanım amacı ne olursa olsun tespih her dönem var olan değerini korudu. Söz konusu tespihi ve daha fazlasını tespih bakımı ve tespih üretimini yapan ustalarla konuştuk.

“TESPİHLER YÜZYILLARDIR DEĞERİNİ HİÇ KAYBETMEDEN KULLANILIYOR”

Tespih bakımı ve tespih üretimini yapan ustalardan olan ve 8 yıldır bu işi yürüttüğünü belirten Mehmet Utus: “Erkeklerin vazgeçilmez aksesuarlarından olan tespihler yüzyıllardır değerini hiç kaybetmeden kullanılıyor. En değerli tespihler kehribardan yapılır. Damla kehribar 50 bin yıl toprağın altında kalarak fosil halinde toprağın altından çıkarılıyor. Çam reçinesi zamanla kütle halini alıyor. Çamdan reçine aktığında oradan bir karınca geçiyor ve reçine karıncayı içine alıyor ve onu orada hapsediyor. Yüzyıllar sonra o içindeki karınca bile hala içinde duruyor. Kehribarın en kıymetli olanı, sahi ise Osmanlı kehribarı (Sıkma Kehribar). Nasıl tespihlerin en üst grubu kehribar ise, kehribar tespihlerin de en üst grubu “ Osmanlı Tespihleridir.” Bunlar için tespihlerin mücevherleri tanımı yapılabilir. Bu tespihler Osmanlı döneminden olduğu gibi günümüze gelmiştir.  Sıkma kehribar altından daha kıymetli. Bizim atalarımızın, dedelerimizin mirası. Onun değer olarak bir altı Zar kehribar. Ateş kehribar var. Ondan sonra damla kehribar var gramı 15 dolar. Dolar yükseldikçe fiyatı da yükseliyor. Hayvanların çeşitli organlarında da yapılan tespihler de var gergedan, geyik boynuzu, bufalo boynuzu var.  Fildişinden yapılanlarda var. Ancak bunları artık yapıp satmak yasak. ” ifadelerine yer verdi.

TESPİHLER VE ÖZELLİKLERİ

Tespih bakımı ve tespih üretimini yapan diğer ustalardan Ahmet Tanık ve Necati Tepe ise: “ Tespih, Arapça ‘sebh’ kökünden gelmektedir. Tespihin yıllardır duaları ve yakarışı saymak için kullanılmış, bütün dinlerde sayıları farklı kullanılmış. Tespih, Müslümanlar da bir aksesuar haline gelerek değerli ve nadir olan tüm materyallerden yapılır. Osmanlı’da genellikle rastlanılan tespih malzemeleri inci, mercan, kehribar, akik, ağaçtır. Eski zamanlarda babadan oğula el değiştiren tespih zamanla kolleksiyoncular ve antika meraklılarının ilgisini çektiği gibi normal vatandaşların da ilgisini çekiyor. Tespihin bazıları yaza özel bazıları da kışa. Taş ve benzeri objeler eli serinletmek amacıyla kullanılıyor, mesela, Necef, Şah Maksut, Akik.   Ahşap tespihler ise teri emerek mikrobu öldürmesi amacıyla kullanılıyor, mesela Kuka, Yılan Ağacı, Gül Ağacı. Bazı tespihler güzel koktuğu için kullanılıyor, mesela Öd Ağacı, Pelesenk. Bazı tespihler ise renk değiştirdiği için kullanılıyor, mesela Kehribar. Tespih yapımı için bazı standartlar bulunmaktadır. Taneler arasında uyum milimetrik farklılıkların gözle görülmeyecek şekilde olması lazım. Kullanılması gereken malzemeler vardır onlarda şunlardır; Kehribar, Anber, Baga, Fildişi, Mercan, İnci, Oltu, Akik, Naka (deve dişi) Narçın, Necef, Sedef, Şahmaksut, Yüzsürü, Zergerdan (boynuz türevleri), Abanoz Ağaç, Demirhindi, Gülağacı, Ödağacı, Kuka (çekirdek) Pelesenk, Sandal, Yılan Ağacı ve Alman Sıkması (Osmanlı Sıkması) yeni döküm Sıkma Kehribarı ve Ateş Kehribarı. Osmanlı zamanında kuka tespihleri çok değerliydi.  Eski Osmanlı kukaları daha açık renkli. Ama şimdiki kukalar fabrikasyon yapımı. Çok hızlı bir şekilde yapılmaya başlandı ve eski kalite kalmadı, ürünler hemen kararıyor. Bu fabrika yapımı 99’luk tespihi 29 TL’ ye satarken elde yapılan 33’lük tespihi 100 liraya satıyoruz. Osmanlı da kukalar çok kıymetliydi ve herkeste olmazmış. Olanlar kukayı yanlarında taşırlarmış ki öldüklerine cenaze masraflarını karşılasınlar” diye konuştu.

“GEREKİRSE TESPİH USTALARINA DANIŞIP ÖYLE ALSINLAR”

Sözlerine devam eden ustalar: “Türk tespih sanatının gelişmesi tespih ustalarının elindedir. Eskiden tespih yapmak için fazla bir malzeme ve model yoktu şimdi bunlar daha da arttı. Eskiden en çok tercih edilen ürün siyah kehribar olarak bilinen oltu taşı ve kukaydı. Oltu taşının fiyatı uygun ve çok fazla. Kuka ise pahalı ve Oltu’ya nazaran daha az. Kehribar da, Kuka gibi kıymetliydi. Ama az bulunurdu. Malzeme şimdi olduğu kadar fazla değildi.  Bunun yanında tespih yapan usta sayısı da azdı. Şimdi ise tespihte en bilinen ve tercih edilen ürün sıkma ve ateş kehribarı denilen dökme malzeme. Yine buna nazaran damla kehribarının doğal olanı tercih edilmektedir. Oltu taşı eskisi kadar tercih edilmiyor, az bulunur, fiyatı da yüksektir. Günümüzde bıçak işi, zımpara işi ve makine işi tespihler vardır. Bunların en kıymetlisi ve emek verileni bıçak işi tespihlerdir. Yine de teknolojinin her türlü imkânından yararlanmaktayız. Eskiden kemane denilen tamamen insan gücüyle çalışan tornalarda yapılan tespih çok uzun zaman alırdı. Bu da yorucu ve zahmetliydi. Elektrikle çalışan metal tornalarda yaparken bile yorucu ve zahmetli. Ama bu işi yapabilmek sabır beceri ve sevgi gerektiriyor. Tespihi günümüzde hobi amaçlı yapanlar olduğu gibi geçimini sağlamak için yapanlar da var. Bunun yanında her sektörde olduğu gibi tespih sektöründe de dolandırıcılık var. Kötü niyetli davranıp insanları kandırıp bir tespihi ‘orijinal tespih’ diye değerinin çok çok üstünde satıyor, bu durumdan oldukça rahatsızız. Bu kültürümüzde büyük bir yara, hem vatandaş hem bizler hem koleksiyoncular açısından.  Bu yüzden tespih alırken dolandırılmayın, özel ürün diyorlar kandırıyorlar, kişi daha sonradan ya tesadüfü ya da bakımı yaptırmaya gelince anlıyor kandırıldığını. Bu yüzden tespih alırken dikkat edilmesi gerekenler var. Bu konularda dikkatli olursak dolandırıcılığın önüne de geçmiş oluruz.  Tespih alırken insanlarımız tespihin malzeme kalitesine, kullanılan maddeye baksınlar,  işçiliğe, tespih alınan yerin güvenli bir yer olup olmadığına baksınlar, gerekirse tespih ustalarına danışıp öyle alsınlar.  Özellikle tespihten anlamayanlar ya da koleksiyon işine yeni başlayanlar bu işin uzmanından faydalansın. Hemen hemen her usta yardımcı olacaktır illaki kendilerine, bu konuda sorun yaşamazlar ama güvenilir kişilerle iş birliği yapsınlar.  Aksi takdirde donandırılabilirler bu da iyi olmaz. İnsanlar tespih almaktan vazgeçebilir veya koleksiyoncu bu işten cayabilir.  Günümüzde TESPİH Türkiye’nin her şehrinde yapılmaktadır. Dünya çapında da en iyi TESPİH ustaları Türkiye’den çıkmaktadır. Türkiye içinden de en iyi tespih ustaları Malatya’dan çıkmaktadır” şeklinde konuştu.

Hanife Sarı (Özel Haber)

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

BİR DE BUNLARA BAKIN

Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur.
Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz.
Malatya Sonsöz Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2018 malatya haber