• DOLAR
    7,6035
  • EURO
    8,9647
  • ALTIN
    471,87
  • BIST
    1,1788
Fikri Demirtaş
Fikri  Demirtaş
fikri.demirtas@malatyasonsoz.com.tr
KENGER / YAYLA SAKIZI (2)
  • 0
  • 418
  • 30 Ağustos 2020 Pazar
  • 1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız
  • +
  • -

Kenger sakızı yapmaya sabah erken veya akşam serinliğinde  gidilir. Kurumuş kenger bitkisinin  kökünün etrafı kazıcı bir aletle ( keser , külbe/çapa )ile  iyice eşilir, kökünü oynatmadan temizlenir. Kök oynarsa kırılır, süt tabana çekilir. Kök oynatılmadan keskin bir bıçakla sütün akacağı yöne doğru istikamet vermek için çapraz şekilde kesilerek/ kanatılırak sakız olacak sütünün akışı sağlanır. Kesme işlemi ustalık gerektirir.

Sütün  toprağa akmaması için altına ince yassı bir taş, geniş bir yaprak konur.

Kesilen kökü güneş ışınlarından korumak için yassı bir taş yardımı ile gölgelendirme yapılır. Kenger gölleri / çukurlarının / ocaklarının yeri belli olsun diye bellik olarak üst üstüne taş, veya  ağac dallarıı dikilir .

3-4 saat boyunca toprağa akmaya devam eden süt, katılaşıp sakız olduktan sonra toplanır. Bir kenger bitkisinden üç – dört defa sakız yapılabiliyor.

Toplanarak eve getirilen sakızlar bol su ile yıkanır. Soğuk su altında taşla dövülür.  Ardından toprak ve otlardan temizlenen sakızlar ,  sıcak suda kaynatılarak sakız yapılır

birer çiğnemlik şekline getirilir … Bazen iplere boncuk tanesi gibi dizilerek  cam kavonuzda su içinde saklanarak  satışa sunulur…

Kenger sakızını  ilk kez çiğneyen kişiye ağızda acılık hissi verir ve zamanla bu acılık ortadan kaybolur. Sakız yumuşayınca ağızda bıraktığı tat ve aroması unutulmaz.

Kullanımı diğer sakızlara nazaran çok uzundur. Sakızı çiğneyeme ara verileceği zaman su dolu bir bardak içerisine alınarak muhafaza edilebilir.

İlk çiğnemeye başlanıldığında tadı hafif acı olur.Ancak çiğnemeye devam edildikçe bu acılık kaybolur. Kendine has karekteristik az kokuludur. Muhafaza Kenger sakızının 5-6 ay kadar kullanım süresi vardır. Kenger sakızsız yapamam diyenler buzdolabında biraz daha uzun süre muhafaza edebiliyor.Bir miktar çiğnendikten sonra yorulursanız yine su dolu bir kabın içine konulmak suretiyle muhafaza edilebilir.

İnsanların binbir zahmet vererek yaptığı sakızlar, satılırken,bekletilirken su içinde muhafaza ediliyor.

Kenger Sakızının fiyatı,üretici toptan  kilosu 600₺. tane olarak 1,5 ₺  veya 2.00 ₺ arasında değişmektedir. Kiloya ortalama 500 adet sakız düşmektedir.

Kenger Sakızının ülkemiz yörelerinde bilinen isimleri yayla gülü, çengel kengeli, çakırdikeni, çıtlık kengeli, enger, kengel, kengir, kengiotu, kalağan, tatlı kenger, kanak ve dağ sakızı olarak bilinmektedir.

Hekimhan’lı bir memur çocuğu olarak Darende’de babam görev yaparken yaz tatillerinde 11 ,12 yaşlarında arkadaşlarla Darende’de mola veren otobüsler de ,çarşıda  kenger sakızı sattığım yıllar güzel bir anı olarak kalmıştır.

Darendeli TRT program yapımcısı Mehmet Ali Özpolat 1970´li yıllarda bir belgesel çekerek kenger sakızı kesimini bütün dünyaya duyuran kişidir. Birçok ailenin geçim kaynağı olan kengerin, belgeseli yapılmış, türkülere, şiirlere ,hikayelere konu olmuştur. Bu haliyle kenger bitkisi, tescilinin Darendeye  yapılmasını fazlasıyla hak etmiştir.

Ağılın altı kenger ( Mahmut bey) türküsü

Sivas / Zara – Zararlı Halil – M.Sarısözen

Ağılın altı kenger

Çoban koyunu dönder

Gurban olam Mehmet Bey

Mahmut Bey’i tez gönder

Ölürem ben ölürem

Zara’ya tel verirem

Mahmut Bey’i alıram

Farklı biçimde de olsa kengerin bittiği her yerde

Pepûk kuşu Türkçe adıyla guguk kuşu.

efsanesi bilinir ve çocuklara anlatılır.

Her bahar mevsimi kengerin yerden bitmesi ile beraber pepuk kuşunun acıklı ötüşü de başlar

Kenger sakızının faydaları şunlardır :

“Diğer sakızlarda katkı maddesi olduğu için vücuda faydası yoktur.Kenger sakızını yumuşatmak sabır ister.Bir kaç gün içinde ancak yumuşar. İnsan sağlığı için bugüne kadar tespit edilmiş ,bilinen hiçbir zararı yoktur.bunun aksine çeşitli hastalıkların giderilmesi için faydalıdır.Doğal ilaç olarak bilinir.

Çürük dişin üstüne kenger sakızı konulup ısıtılan demirin sakızın üzerinde gezdirilmesi suretiyle dişağrısı giderici. Patlayan kulak zarının düzelmesi, Safra kesesinden taş düşürme, Kalp damarlarının gevşemesi, Dişetlerini kuvvetlendirici, Orta kulak iltihaplanması, Mide ağrısı ve şişkinliği, Aperatif / iştah açıcı, Dişleri temizleyici, Çene gevşemesi, Hazımsızlık , Tansiyon, Yüz felci, Şeker, Tat-Koku Kenger sakızı kekik tadını anımsatır.” Alıntı

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • YENİ
  • YORUM
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur.
Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz.
Malatya Sonsöz Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2018 malatya haber