• DOLAR
    6,8633
  • EURO
    7,7877
  • ALTIN
    397,56
  • BIST
    1,1347

İş Kanunu Mobing  İçin Ne Diyor?

Mobinge dair bilinmesi gerekenleri röportajımızda sıralayan ve mobinge karşı kişinin var olan yasal haklarından bahseden Avukat Umut Yalçın önemli açıklamalarda bulundu. En çok iş dünyasında mobingin gündeme geldiğinin altını çizen Yalçın, “Günümüzde mobing oldukça popüler bir konu olup, mobinge uğradığını düşünen işçilerin hukuksal olarak hak aramalarında da gözle görülür bir artış söz konusudur.” dedi

İş Kanunu Mobing  İçin Ne Diyor?

Mobinge dair bilinmesi gerekenleri röportajımızda sıralayan ve mobinge karşı kişinin var olan yasal haklarından bahseden Avukat Umut Yalçın önemli açıklamalarda bulundu. En çok iş dünyasında mobingin gündeme geldiğinin altını çizen Yalçın, “Günümüzde mobing oldukça popüler bir konu olup, mobinge uğradığını düşünen işçilerin hukuksal olarak hak aramalarında da gözle görülür bir artış söz konusudur.” dedi

Mobing nedir, kimler mobinge uğrar ve kimler mobing yapar?

“Bir işyeri hastalığı olarak bilinen iş hukukunun en önemli konularından biri mobing. Mobing kısaca anlamı psikolojik şiddet, rahatsız etme veya sıkıntı verme anlamlarına gelmektedir. Bu doğrultuda hiyerarşik  olarak daha üst konumda bulunanların daha alt konumda bulunanlara yönelik olarak veya diğer kişiyle kıyaslandığında daha güçlü olan kişi veya kişilerin diğerlerine yönelik olarak  belirli bir süre  sistematik olarak psikolik şiddet ve baskı uygulamasıdır. Yargıtay’ın bir kararına göre mobing;  ‘’Türk Hukukunda psikolojik taciz (mobbing); işyerinde çalışanlara, diğer çalışanlar veya işverenler tarafından sistematik biçimde uygulanan, tekrarlanan her türlü kötü muamele, tehdit, şiddet, aşağılama gibi davranışlar olarak ifade edilmiştir.’’ Günümüzde mobing oldukça popüler bir konu olup, mobinge uğradığını düşünen işçilerin hukuksal olarak hak aramalarında da gözle görülür bir artış söz konusudur. Emsal Yargıtay karaları incelendiğinde şu özelliklere sahip işçilerin mobinge uğradığı sonucu çıkmaktadır; Bir iş yerinde bir işçinin yaptığı iş diğer işçilerden daha başarılı ise o işçinin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Bir işçi diğer işçilerden farklı bir yeteneğe sahip ise mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Bir iş yaparken kimsenin düşünmediği pratik bir fikirle ile işlerini yapan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Diğer işçilere göre daha çalışkan olan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Bir işi yaparken söz konusu işi kendi işi gibi yapan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. İşlerini yaparken dürüst davranan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Çalışırken diğer işçilerin eksiklilerini görüp kendisi çalışarak o eksikleri kapatan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Dışarıya karşı pozitif olan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Diğer işçilere göre geleceği daha parlak olan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Kısa bir sürede başarıya ulaşan işçilerin mobinge uğrama ihtimali çok yüksektir. Emsal Yargıtay kararları incelendiğinde şu özelliklere sahip kişilerin mobing diğerlerine mobing yaptığı ortaya çıkmaktadır. Buna göre; Kendi çalışmasından veya kendi özelliklerinden memnun olmayan işçi veya yöneticiler diğer işçilere mobing yapma konusunda daha eğilimlidir. Özgüveni düşük olan işçi veya yöneticilerin diğerlerine yönelik olarak mobing yapma konusunda daha eğilimlidir, Kibirli olan işçi veya yöneticilerin diğerlerine yönelik olarak, mobing yapma konusunda daha eğilimlidir. Kendi pozisyonunu korumak amacıyla, kendi pozisyonuna geçebilecek kişilere yönelik olarak mobing yapma konusunda daha eğilimlidir. Kendinde gördüğü eksiklikleri, diğerlerine mal ederek onları kötü duruma sokmaya çalışan kişilerin, Çoğunlukla da mobing küçük işletme sahibi kişilerin kendi egosunu tatmin etmek amacıyla diğer işçilere yönelik uyguladığı davranış olarak karşımıza çıkar.”

Hangi davranışlar mobing olarak kabul edilir?

“Psikolojik tacizin en bariz örnekleri, kendini göstermeyi engellemek, sözünü kesmek, yüksek sesle azarlamak, sürekli eleştiri, çalışan iş ortamında yokmuş gibi davranmak, iletişimin kesilmesi, fikirlerine itibar edilmemesi, asılsız söylenti, hoş olmayan imalar, nitelikli iş verilmemesi, anlamsız işler verilip sürekli yer değiştirilmesi, ağır işler verilmesi ve fiziksel şiddet tehdidi sayılabilir. Görüldüğü üzere, bir eylemin psikolojik taciz olarak kabul edilebilmesi için, bir işçinin hedef alınarak gerçekleştirilmesi, belli bir süreye yayılması ve bu durumun sistematik bir hal alması gerekir. Belirtilen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin, her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Psikolojik tacizin nedenleri farklılık göstermesine karşın amaç, çoğu kez işçinin işyerinden ayrılmasını sağlamaktır. Sayılanlar dışında, Emsal Yargıtay Kararları incelendiğinde bazı davranışların mobing olarak kabul edilmektedir. Buna göre; Sistemli bir şekilde eğer işçinin sürekli sözü kesilmesi, eğer işçinin kendini göstermesine izin verilmezse veya sınırlanırsa, İşçiye diğer işçiler önünde bağırılması, İşçinin yaptığı tüm davranışların eleştirilmesi, işçi ile konuşmanın sistemli bir şekilde kesilmesi. İşçinin diğer işçilerle veya yöneticilerle iletişiminin engellenmesi. İşçinin yanında sanki o yokmuş gibi görmezden gelinmesi. İşçi veya yöneticilerin diğer işçi arkasından kötü konuşması onun hakkında asılsız dedikodular çıkarması. İşçiyi diğer kişiler yanında alay edilmesi, rencide edilmesi. Psikolojik sorunları varmış gibi davranılır. İşçinin fiziksel bir sıkıntısı varsa örneğin işçinin burnu büyükse burnuyla dalga geçilmesi. İşçinin dini, siyasi,etnik kökeni cinsel tercihleri ile dalga geçilmesi. İşçinin özel hayatı ile dalga geçilmesi. İşçiye, istemediği halde rencide edecek lakap takılması. İşçiye, işçinin çalışma ile alakasız işlerin verilmesi. İşçiye, kendi kapasitesi altında işler verilerek işçinin veriminin düşürülmesi. İşçinin itibarını düşürecek şekilde ona davranılması. Gerek kanun gerek Yargıtay kararlarında işçiye yönelik uygulanan mobing davranışları sınırlı tutulmamıştır ve somut olaya göre değerlendirilmektedir.”

Mobinge maruz kalan işçinin hukuksal hakları nelerdir?

“İş Hukuku Bağlamında  4857 sayılı İş kanununda mobing kavramına yer verilmemiştir. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu’nun ‘’İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı’’ 24. Maddesinin 2. fıkrası uygulamada dolaylı olarak bu kapsamda değerlendirilerek mobinge maruz kalan işçilere uygulanan madde olarak karşımıza çıkmaktadır;  İşveren, işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa,( İş Kanunu 24/2-b) İşveren, işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnat veya ithamlarda bulunursa, (İş Kanunu 24/2-c) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa (İş Kanunu 24/2-d) İşçinin derhal ve haklı sebeple iş akdini feshetme hakkı doğacaktır. Bu durumda işçi kıdem tazminatına hak kazanmaktadır.  İş Kanunu’nun 77. maddesinde “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Yapılacak eğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. İşverenler işyerlerinde meydana gelen iş kazasını ve tespit edilecek meslek hastalığını en geç iki iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadırlar. Bu bölümde ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüzük ve yönetmeliklerde yer alan hükümler işyerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır” denilmektedir. Yukarıdaki maddede görüldüğü üzere İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmakla yükümlüdür. Aksi durumda işçi İş Kanunu 77. Madde uyarınca ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 13. maddesi gereğince mobing sonucu sağlığının bozulması nedeniyle iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurarak durumun tespitini isteme ve gerekli tedbirler alınana kadar çalışmaktan kaçınma hakkına da sahiptir.Tazminat Hukuku Bağlamında işçi mobing nedeniyle beden veya ruh sağlığını bozduğu gerekçesi ile Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu ilgili maddeleri uyarınca maddi veya manevi tazminat davası açabilir. Mobinge maruz kaldığını düşünen bir işçi, birçok faktörün bir arada değerlendirilmesini gerektirdiğinden bir avukat yardımı alarak gerekli hukuki süreçleri başlatması yararlı olacaktır.”

Ebubekir Atilla’nın Röportajı

Sosyal Medyada Paylaşın:

1 Yorum

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

BİR DE BUNLARA BAKIN

EN ÇOK OKUNANLAR
RESMİ İLANLAR
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur.
Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz.
Malatya Sonsöz Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2018 malatya haber