• DOLAR
    5,4679
    % 3,57
  • EURO
    6,3462
    % 3,48
  • ALTIN
    213,8631
    % 0,16
  • BIST
    97.404,91
    % 0,44

Ekinler Biçildi Sıra Bulgur Kaynatmada…

Hem yazın hem de kışın çeşitli alanlarda yararlanmak adına ekilen buğdaylar biçildi. Biçilen buğdayın sofalara olan serüvenini ve daha fazlasını, dikkat edilmesi gerekenleri yıllardır bu işin içinde olan Emine Aktaş ile konuştuk…

Ekinler Biçildi Sıra Bulgur Kaynatmada…

Kimi yerde kayısıya yer açmak kimi yerde de kayısıdan sonra ekilen buğdaylar biçildi. Eskiden orakla ve tırpanla yapılan bu iş daha sonra patos makinesiyle yapıldı. Teknolojinin gelişmesine bağlı olarak buğday biçme süresi azaldı, buna bağlı olarak insan gücü kullanımı da azaldı.  Günümüzde ise şimdi buğday biçme işlemi ekin biçme makinesi ile yapılıyor. Bu hem buğdayın yarım saatte biçilmesi anlamında hem de saman ve buğdayın aynı anda bibinden ayrılması anlamında. Geriye sadece biçilen buğdayı diğer taraftan da ayrılan samanı depolanacak yere bırakmak kalıyor. Söz konusu buğday biçmeden sonra buğdayın sofralarda yer almasını sağlayan diğer işlemleri yıllardır bu işi yapan Emine Aktaş ile konuştuk.

“BAŞTA EKMEK İÇİN GEREKLİ UN, KÖFTELİK BULGUR VE PİLAVLIK BULGUR İÇİN HEDİK KAYNATILIR”

Emine Aktaş öncelikle buğdaya biçme devrinden kısaca bahsederek şunları söyledi:“Eskiden buğday biçme bizim korkulu rüyalarımızdı. Bizde erkeklerimize yardım etmek adına bahçelere tarlalara giderdik günlerce biçilen buğdayları taşırdık biçerdik. Biz ama bütün gün orada durmazdık ev işleri derken bir- iki saat yardımız dokunurdu bahçede, tarlada çalışanlara. Ama onlar sabah erken giderdi akşama kadar çalışırdı. Bir iki kişinin yapacağı bir iş olmadığımdan evlerimiz hep kalabalık olurdu.  Tabi bu orakla tırpanla buğdaya biçme dönemiydi.  Bu neredeyse bir ya da iki hafa sürerdi. Şimdi ise rahatlık her yere sıçradı, insanlara zora gelmiyor ekin biçme makinesi ile buğdaylara biçiliyor yarım saatte her şey bitiyor kalabalık fala olmuyor buğdayda saman da aynı gün eve getirilip saklanıyor.  Bizim bahçeye gitmemize gerek bile kalmıyor. Bundan sonra biz buğday kanatma işlemine geçiyoruz. Gerçi onu da şimdi değirmenler hallediyor hazır satılıyorlar ama biz yine de bunu evde yapıyoruz daha güvenilir oluyor çünkü. Şimdi biz buğdayı başta ekmek için gerekeli un, köftelik bulgur ve pilavlık bulgur elde etmek için biçiyoruz.   Biçtiğimiz buğdayı da hem yazın hem de kışın istifade etmek için kaynatıyoruz. Şuanda hemen hemen her yerde bulgur kaynatma dönemi yani hedik kaynatma dönemine girildi bazı yerlerde bazı kişiler bu işi bitirmiş bile olabilirler. Buğday nasıl kaynatılır nasıl sofralarda yer edinir? Bunun için öncelikle iyice kalaylanmış büyük bir bakır kazanın olması gerekir. Bazıları 3 kazan bazıları da 6 kazan bulgur kaynatıyor ama bazıları da var ailedeki üye sayısı az olduğu için 1 kazanla ya da orta boy bir tane kazanla yetiniyor. Bu kazanlar hem pahalı hem de çok işlev görüyor; içinde pekmez kaynatılıyor, pestil yapılıyor, salça yapılıyor bu yüzden değerli ve bazen oluyor ki kazan hırsızları bile çıkabiliyor maalesef komşumuzun başına gelmişti.”

AŞAMA AŞAMA YAPILMASI GEREKENLER…

Sözlerine bulgur kaynatma aşamalarıyla devam eden Aktaş son olarak, “Kazanımızı hazırladıktan sonra tarladan getirdiğimiz, hasadını yapıtımız ekinleri alıp öncelikle temiz suda bir güzel yıkıyoruz içindeki kiri, çalısı, toprağı çıksın diye. Ondan sonra alıyoruz bunu kermis dediğimiz süzgeçlerle kazanlara dolduruyoruz. Yeterli miktarda eğer kazan dolmuşsa tamam diyoruz ve sonrasında da su ekliyoruz. Burada göz kararı davranıyoruz bulgur pilavı yapar gibi su eklememiz lazım iyice pişirmek adına.  Bu işlemin süresi kaç kazan kaynatacağınıza göre değişiyor.  Kazandaki bulgur iyice kaynadıktan sonra yine süzgeçlerle süzüyoruz ve kovalara boşaltıyoruz sıcağı sıcağına daha sonra sereceğimiz yere götürüyoruz kovalara koymamızdaki amaç hem elimizin yanmaması hem de kolaylık olsun işlem erken bitsin diye. Peki, bulguru nereye sereriz? Kuru ve düz bir yere serilmiş bulgur için özel üretilmiş temiz çuvalların bileşiminden oluşan bir brandanın üzerine veya pestil yapımında da kullanılan ince bezlerin üzerine de serilebilir. Bulguru bunların üzerine ince bir şekilde seriyoruz. Serilen bulgur birkaç gün burada bekliyor, kuruması için.  Hava koşullarına göre bazen oluyor ki yağmur yapabiliyor o zaman serilen bulgurun üzeri su geçirmeyen naylon gibi bir örtüyle örtünmeli aksi halde bulgur küflenir, bozulur, ekşir, bu da yemeklerin tadını bozar.  Onun haricinden bir iki veya 3 gün bekletilen bulgur sabah öğlen ve akşam en az gelip karıştırılmalı ve yine yanı incelikte serilmeli, bu kurumayı kolaylaştırdığı gibi bulgurun ekşimesini de engeller. Tüm bu işlemlerden sonra kuruyan bulgurlar çuvallara doldurulur ve değirmene götürülür. Burada buğday dövülür, öğütülür,  işlenir; köftelik olacaksa köfteliğe göre, pilavlık olacaksa pilavlığa göre, un olacaksa unluğa göre. İşlenen ürünlerden un eve geldikten sonra seçilmez içinde kalan tozlar, taşlar ayıklanmaz çok büyükse alınır ama her zaman temiz gelir değirmenden. Ama bulgurluk pilav ayıklanmadan saklanmaz. Yarmalık denilen köftelik ürün de evde seçilir sonra kaynatmadan değirmene götürülür işlenir. Değirmenden gelen ürünler sonra nemlenmeyecek yerlerde muhafaza edilir ve isteğe göre kullanılır. Birde bulgur kaynatmaya hedik de diyorlar. Hedik yenebilecek kıvama gelmiş, haşlanmış buğdaya denir. Bu hedik kaynamış bulgur lezzetli olduğu için komşulara da ikram edilir y ada onlar gelir kaplarıyla bizde ikram ederiz. Sonrada çerez gibi hafif tuzlanır yenir ya da kavrulur yenir. Bulgur kaynatırken bazen içine mısır konulur hoşlansın diye. Ayrıca içine bir iki adet mısır konulan kaynamış bulgurun tadı daha lezzetli oluyor aromasını veriyor çünkü. Bulgur kaynatma işlemi havalar düz gittiği müddetçe yani sıcaklığını koruduğu, yağmur yağmadığı  müddetçe devam eder, ay olarak belirtecek olursak da Eylül’ kadar sürer. Kaynatma işi bittikten sonra sıra seçme işine gelir buğdaylar güzlerce temizlenir tozundan toprağından kirinden çalısından çırpısından sonra seçilmişler nerde saklanmak isteniyorsa oralara konur ve tüketildikçe kullanılır” şeklinde konuştu.

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

BİR DE BUNLARA BAKIN

Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur.
Kaynak gösterilmeden alıntılanamaz.
Malatya Sonsöz Gazetesi | Tüm Hakları Saklıdır © 2018 malatya haber